Categorieën

De geschiedenis van Leiden (deel 4)

De handelsweg naar Kennemerland (kuststrook van Haarlem tot Alkmaar) liep langs de wetering en er was dan ook een brug nodig voor dit verkeer. Deze brug was niet alleen voor de graaf, die er tol hief, van belang, ook de Rijnlandse dorpen hadden er belang bij. Het is daarom mogelijk dat deze brug ook zijn steentje heeft bijgedragen tot de stadswording van Leiden. Om nog even op de Leidse Burcht terug te komen: aanvankelijk was de burcht niets anders dan een door palissaden omgeven hoogte, die pas later door een brede stenen muur werd omgeven. Voorts dienen we op te merken dat de burcht aanvankelijk buiten het grondgebied van de stad lag. Concluderend kunnen we stellen dat Leiden door zijn gunstige ligging aan waterwegen en door de aanwezigheid van een burcht in de omgeving en zijn handelsfunctie (Kennemerland!) kon uitgroeien tot stad.

De geschiedenis van Leiden (deel 3)

Leiden is ontstaan als een boerendorp op een economisch gunstige plaats. Al in 777 wordt melding gemaakt van boerenbewoning. Het is waarschijnlijk dat omstreeks 1000 Leiden een behoorlijk dorp moet zijn geweest en het is dan ook niet verwonderlijk dat we in een geschrift uit 1083 lezen over ‘Villa Leithen’. Leiden heeft zijn wording tot stad evenwel aan de Burcht te danken. En daarom moeten we ook de wording van dit bouwwerk opnemen, willen we meer inzicht krijgen in de geschiedenis van Leiden. Geografisch bezien is de Burcht op zo’n uitstekend gebied gebouwd dat het duidelijk is dat het uit een oogpunt van handelsbelangen en macht is gebouwd. Als we de geschiedenis van dr. P.J. Blok er op nalezen, zou de Vikinger Harold de burcht hebben opgericht. Dr. Blok dateert de Burcht rond 900. Moderne archeologische schattingen liggen gemiddeld rond 1150. In elk geval kunnen we met zekerheid zeggen dat [...]

Ontdek de geschiedenis via het water

In de maanden juli en augustus kunt u kennismaken met de historische vaarwegen van Zuid-Holland. Groene Hart Cruises vaart dan weer de mooiste routes over de Zuid-Hollandse wateren. Elke maandag kunt u vanuit de haven van Leiden naar Katwijk vertrekken, elke vrijdag naar de Wierickerschans. Dinsdag, woensdag en donderdag wordt vertrokken vanaf de Zijldijk in Leiderdorp. Op dinsdag is er een tocht naar Haarlem, waar men een mooie stadswandeling kan maken. Voor meer informatie: Groene Hart Cruises Leiderdorp, tel: 071-5413183 of www.partyboot.nl

Doelenpoort wordt in oude glorie hersteld

Er is 125.000 euro beschikbaar gesteld voor een grondige restauratie van de Doelenpoort aan de Leidse Groenhazengracht. De Doelenpoort gaf in het verleden toegang tot de Sint Joris- en Sebastiaansdoelen, een oefenterrein voor Leidse schutterijen. De poort is in 1645 ontworpen door Arent van ’s-Gravesande. Schutterijen waren gewapende burgers die in oorlogstijd een rol speelden bij de verdediging van de stad. Ook waren ze actief bij het handhaven van de openbare orde.

De geschiedenis van Leiden (deel 2)

De oude theorie dat Leiden een Romeinse legerplaats zou zijn geweest doet geen opgeld meer. Lugdunum Batavorum heeft ergens in de buurt van Katwijk gelegen, maar kan men zeker niet met Leiden identificeren. Vondsten hebben aangetoond dat Romeinen nabij Leiden zijn geweest, maar gezien het feit dat maar zeer weinig is gevonden dat op Romeinse bewoning duidt, moeten we vaststellen dat Leiden geen Romeinse nederzetting vormde. Direct aansluitend op deze mogelijke verklaringen voor de ontstaansgeschiedenis van de stad moeten we een ander belangrijk feit vermelden en dat is de vermelding van ‘Leithen’ op oude inventarislijsten van de Utrechtse St. Maartenskerk uit de jaren 777 en 866. Deze kerk had namelijk een aantal boerderijen in bezit die samen bekend stonden als ‘Die Leithen’. Niet alleen de Utrechtse kerk had bezittingen in deze omgeving. De graven van Holland hadden ook landerijen in de nabije omgeving van Leiden. Dit blijkt uit de giften [...]

Leidse migratiegeschiedenis

Leiden is vanouds een stad van migranten. Voor wie nu meer wil weten over migratiegeschiedenis in het algemeen en migratie naar Leiden in het bijzonder is er de website www.5eeuwenmigratie.nl. Naar schatting 98% van de Nederlanders heeft buitenlandse voorouders. In een stad als Leiden waren in de periode 1580-1700 migranten in de meerderheid. Zij droegen veel bij aan de economische opbloei van de stad.

De oorsprong van de stad

Talrijke theorieën zijn er in de loop der tijden in omloop gebracht over de oorsprong van de stad. Laten we deze theorieën eens bespreken en daarna bekijken welke we als meest geloofwaardig kunnen beschouwen. In de eerste plaats is er een theorie die zegt dat de naam Leiden is afgeleid van het Germaanse woord ‘Hlitha’ voor helling. Oude schrijfwijzen voor Leiden uit de 9e eeuw zouden hierop kunnen wijzen: Legihan of Legtan. Inderdaad is bekend dat de linker Rijnoever, waar we de kern van Leiden moeten zoeken een verhoogd gebied te zien gaf: een helling dus. Men neemt echter aan dat dit gebied kunstmatig is opgeworpen. Romeinen zouden hier aan het werk geweest zijn in verband met wegen-/dijkaanleg. Een andere theorie zegt dat de naam Leiden, vroeger geschreven als Leithen, niets anders betekent dan ‘aan de wateren.’ Deze wateren zouden dan de Rijn, Vliet en Mare zijn. Een nuance van [...]

De geschiedenis van Leiden (deel 1)

Leiden heeft sinds haar ontstaan enorme ontwikkelingen doorgemaakt. Haar geschiedenis is lang en interessant en gaat terug tot ongeveer 900. De stad groeide met de jaren, niet alleen in grootte maar ook in cultureel en economisch opzicht. Het meest bekend is de stad misschien wel door haar rol die ze speelde in de 80-jarige oorlog. Nog ieder jaar wordt op 3 oktober het Leids ontzet gevierd. En dat is een feest met een meer dan 400 jaar oude traditie. Als beloning voor haar moedig gedrag ontving de stad een hogeschool die als oudste van het land bekend staat. Helaas is de stad gedurende de laatste decennia nogal in verval geraakt, mede door de wegtrekkende industrie, voornamelijk textielindustrie. Maar dat verval is tot staan gekomen en er is de laatste tijd veel gerenoveerd en gebouwd in de stad. Van de textielindustrie heeft Leiden in de 17e eeuw rijkelijk geprofiteerd. Vele historische [...]

Schedeltje Nothosaurus Winkelhorsti toegevoegd aan collectie Naturalis

Vandaag wordt het 4,5 cm grote schedeltje van een uitgestorven primitief zeereptiel aan de collectie van het Leidse museum Naturalis toegevoegd. Het diertje leefde ongeveer 240 miljoen jaar geleden in de zeeen van het Trias. In 1990 werd het gevonden door amateur paleontoloog Herman Winkelhorst in een steengroeve bij Winterswijk. Zie ook www.naturalis.nl.

Regionaal Archief Leiden

Voor wie meer wil weten over de Leidse geschiedenis of zijn of haar Leidse voorouders, moet eens een kijkje nemen in het Regionaal Archief Leiden aan de Boisotkade. Ook via internet kunt u informatie vinden van en over het Leids Archief. Ga daarvoor naar www.leidenarchief.nl Hier kunt u tevens een beeldbank inzien of plattegronden uit de Atlas van Blaeu bekijken. Ook kunt u een deel van de historische collectie Leidse kranten inzien. Gaarne aanbevolen!